Kolumbia

Risaralda jest jednym z departamentów Kolumbii. Leży w środkowo-zachodniej części kraju. Stolicą departamentu Risaralda jest miasto Pereira.

W 1966 wyodrębniony politycznie z departamentu Caldas. Risaralda jest znana z wysokiej jakości kawy i szybko rozwijających się przemysłów: odzieżowego i spożywczego, a także handlu i usług.

Teren Risaraldy jest bardzo górzysty i ma wiele typów klimatu na bardzo małej powierzchni. Leży w bezpośredniej bliskości portów morskich, takich jak Buenaventura na wybrzeżu Pacyfiku, oraz największych miast Kolumbii – Bogoty, Cali i Medellín – jest szybko rozwijającym się gospodarczo ośrodkiem.

Vaupés to jeden z departamentów Kolumbii. Leży na południowym wschodzie kraju, graniczy z Brazylią. Stolicą departamentu Vaupés jest miasto Mitú.

Gospodarka departamentu oparta jest głównie na leśnictwie i rybołówstwie, duży udział ma tu eksport produktów tych sektorów do Brazylii.

Położenie geograficzne: ok. 4°N, ok. 72°W

Bogota leży w centralnej części Kolumbii, w Kordylierze Wschodniej w północnych Andach, na wysokości 2640 m n.p.m. Zajmuje większą część obszaru równiny La Sabana w kotlinie u podnóża szczytów Monserrate (3317 m n.p.m.) i Guadalupe (3100 m n.p.m.)

Kilka miniejszych strumieni łączy się tworząc rzekę Rio Funza lub Bogota, która tworzy malowniczy wodospad o wysokości 145 m. Miasto rozplanowano ustalając regularny układ ulic, wiele z nich przecina się pod kątem prostym. Zastosowano specjalne oznaczenia na ulice przebiegające z południa na północ, z zachodu na wschód i skośnie do wyżej wymienionych – carreras, calles, diagonales i transversales. W mieście znajduje się wiele placów, z najważniejszym Plaza de Bolívar na czele.

Bogota jest od setek lat centrum przemysłowym, handlowym, naukowo-kulturalnym kraju. Znajdują się tu siedziby międzynarodowych koncernów, korporacji i banków.

W Bogocie znajduje się międzynarodowy port lotniczy El Dorado. Miasto będąc ważnym węzłem kolejowym i drogowym, jest połączone arteriami komunikacyjnymi zarówno z wybrzeżem, Atlantyku jak i Pacyfiku oraz z innymi większymi miastami Kolumbii. Przez miasto przebiegają autostrada panamerykańska i Simona Bolivara.

Ze względu na znaczenie naukowo-kulturalne stolicy Kolumbii, nazywano ją niejednokrotnie Atenami Ameryki Południowej.

Kilka uniwersytetów i innych szkół wyższych:

• Narodowy Uniwersytet Kolumbii (Universidad Nacional, założony w roku 1830)
• uniwersytet Los Andes (Universidad de Los Andes)
• uniwersytet katolicki Xavier Pontifical (założony w roku 1622)
• uniwersytet Santo Tomás (założony w roku 1580)
• uniwersytet La Sabana (Universidad de La Sabana, założony w roku 1971)

Oprócz imponujących przepychem dzielnic luksusowych istnieją także dzielnice biedy tugurios.

Przed przybyciem Europejczyków na początku XVI w. obszar dzisiejszej Kolumbii zamieszkany był przez Indian. Żyli oni w niewielkich, izolowanych od siebie grupach, głównie w regionie andyjskim i na wybrzeżach. Poszczególne plemiona wykształciły niezależne od siebie kultury. Odznaczały się wysokim poziomem rozwoju rzemiosła artystycznego.

Najstarsze zabytki kultury materialnej pochodzą z V w. p.n.e. Jedna z najwyżej rozwiniętych kultur prekolumbijskich została stworzona przez Indian Muisca (Chibcha) w III w. n.e. Bogactwo ich cywilizacji przyczyniło się do narodzin legendy o Złotej Krainie, El Dorado.

Pierwszym konkwistadorem był przybyły w 1499 r. Alonso de Ojeda. Od tej pory Kolumbia stała się celem wielu hiszpańskich wypraw rabunkowych. Stopniowo zaczęto także zakładać nowe miasta dla stałych osadników. W 1509 r. założono San Sebastian de Urate, jedno z pierwszych w Ameryce Południowej miast europejskich.

Pierwsza połowa XVI wieku to podbój wnętrza kraju oraz walki między rywalizującymi hiszpańskimi zdobywcami. W celu ustabilizowania sytuacji ustanowiona została w 1550 r. przez króla Hiszpanii Królewska Audiencja Nowego Królestwa Granady. Początkowo była podporządkowana Peru. W 1717 r. została ustanowiona samodzielnym wicekrólestwem. Jego granice obejmowały dzisiejszą Kolumbię, Panamę, Wenezuelę i Ekwador.

Pod koniec XVIII w. niezadowolenie i rozczarowanie hiszpańskimi rządami, doprowadziły do protestów i rebelii, które z czasem przerodziły się w zorganizowaną walkę o uzyskanie niepodległości. W 1812 r. na czele walczących stanął Simon Bolivar, przyszły bohater narodowy. Decydująca bitwa rozegrała się 7 sierpnia 1819 r. w Boyacá. Jej rocznica do dziś jest obchodzona jako święto narodowe. Kolumbia proklamowała wówczas swą niepodległość.

Utworzone wówczas zostało nowe państwo – Wielka Kolumbia, w skład którego weszły obok Kolumbii Wenezuela i Ekwador. Państwo to rozpadło się jednak już w 1829 r. na trzy samodzielne kraje.

Odzyskanie niepodległości nie było równoznaczne z nastaniem pokoju. Wiek XIX to okres licznych wojen domowych między ścierającymi się ugrupowaniami politycznymi. Wybuchło wówczas także ponad 50 powstań antyrządowych. Najbardziej krwawym konfliktem była wojna tysiąca dni, zakończona w 1903 r. zwycięstwem konserwatystów. Nastąpiło wówczas także odłączenie się Panamy, stanowiącej dotąd jego integralną część.

Konflikt między liberałami i konserwatystami rozpoczął się na nowo w 1948 r. Kolejna wojna domowa pochłonęła ok. 300 000 ofiar. W celu jej zakończenia dokonano jedynego w dziejach Kolumbii przewrotu wojskowego. Dokonał go generał Gustav Rojas Pinillo. Wkrótce utworzono Front Narodowy. Była to koalicja opozycyjnych partii, z których na przemian miał być wybierany kolejny prezydent.

Tworzenie się coraz liczniejszych oddziałów partyzanckich i grup paramilitarnych staje się obecnie coraz większym zagrożeniem dla bezpieczeństwa państwa. Na coraz większą skalę odbywają się akty przemocy, napady i masakry ludności. Zagrożenie jest tym większe, że większość samozwańczych armii współpracuje z kartelami narkotykowymi. Wobec nich władza rządowa pozostaje jak dotąd bezsilna. Skorumpowana jest także część władzy. Jedną z większych afer było ostatnio posądzenie prezydenta Ernesta Sambera o wykorzystanie mafijnych pieniędzy na kampanię wyborczą.

Wewnętrzna sytuacja Kolumbii, przy wzrastającej działalności partyzanckiej i terrorystycznej, a malejącej wiarygodności rządu, jest więc niestabilna. Wszystko niekorzystnie odbija się na jej gospodarce.

Polskicm akcentem w Kolumbii, było osiedlanie się tu polscy żołnierze, walczący w armii wyzwoleńczej Bolivara. Do dziś mieszkają tam ich potomkowie.